2.7 La preposizion


preposizion.jpg
Te chësta secuënza de paroles desliedes mancia la preposizions y la frasa dij puech y nia.
Sce l vën njuntà la preposizions ie la frasa da capì:
Vede a cësa de Karl per rujené cun ël.
La preposizion à la funzion de lië doi elemënc de na frasa o doi frases te na perioda. Canche les mët n relazion doi o de plu paroles dla medema frasa vëniel a se l dé i cumplemënc indirec: Vënie cun. Canche les lieia doi frases de na perioda, vëniel a se l dé proposizions subordinedes che à l verb tl modus infinitif, partizip o gerunde: Leve abenëura per jì da mont su.


2.7.1 Funzion y forma dla preposizions

La preposizion (dal latin praeposĭtĭo, derivat de praepōnĕre ‛mëter dancà’) ie na pert dl descurs nia mudënta che n adrova per dé esprescion ai liams sintatics danter i elemënc defrënc de na frasa. N ti dij nsci, ajache la vën metuda dan la paroles de cumplemënt.
La preposizions da sëules ne n’à degun senificat (n ti dij paroles uetes), ma tl descurs ales na funzion fundamentela, ajache les possa nvië via liams logics y sintatics danter i elemënc de na frasa o de doi frases. Zënza la preposizions ne fossel nia la strutura de na frasa, che tumëssa ora coche na secuënza de paroles nia liedes l’una cun l’autra.
Les se sënta ite dan n inuem (é ancuntà mi jurmana cun la roda), dan n pronom (vënies’a da mé?), dan n averb (ne n’é fat nia de mel). Tl cajo dl infinitif ons n liam danter doi frases (n muessa lauré per viver, nia viver per lauré).

La ciamëija de Laura ie nueva.

La parola de ie na preposizion y la mët a jì n liam de spezificazion danter ciamëija y Laura.

Eserzizies

Cuncé ite la drëta preposizions scëmples o articuledes.
Artur fova minonga se lascé judé n artejan.
Su viers Uedli, sce n jiva ite mo n tòch bosch spës ruvoven pra na nëidia.
Iló ëssel pudù se senté ju y scumencé liejer.
L messova belau rì pensé tan giut che l ne n’ova nia plu cialà n liber.
Daduman ot muessi vester Urtijëi y diesc muessi inò jì Sëlva.
Julia jiva bele pitla tlupé gialvëijes.
Ncuei sons jita mi cumpania dutor Persenon.
 
cialé do soluzions